Қазақ халқының халықтық метеорологиялық танымында ерекше орын алатын табиғи құбылыстардың бірі - «Құралайдың салқыны». Бұл - мамыр айының орта шенінде байқалатын қысқа мерзімді суық ауа ағыны мен ауа райының күрт өзгеруімен сипатталатын табиғи құбылыс. Аталған атау киіктердің төлдеу кезеңімен тікелей байланысты қалыптасқан. Ғылыми тұрғыдан алғанда, «Құралайдың салқыны» атмосфералық фронттардың алмасуы мен солтүстік бағыттан келетін салқын ауа массаларының әсерінен туындайды. Осы кезеңде ауа температурасы төмендеп, желдің күшеюі, жауын-шашынның түсуі және кей өңірлерде түнгі салқынның байқалуы мүмкін. Құбылыс, әдетте, 2–5 күн аралығында жалғасады. Табиғат заңдылықтарымен үндес бұл мезгіл киіктердің төлдеу уақытымен сәйкес келеді. Халық арасында салқын ауа райы жаңа туған құралайлардың тіршілікке бейімделуіне, сондай-ақ жыртқыш аңдардан қорғануына ықпал етеді деген түсінік қалыптасқан. Бұл - ата-бабаларымыздың табиғатты ұзақ жылдар бойы бақылау арқылы жинақтаған экологиялық тәжірибесінің көрінісі

• Мамыр айының ортасында байқалады
• 2–5 күнге созылатын қысқа мерзімді суыту құбылысы
• Желдің күшеюі, жауын-шашын және ауа температурасының төмендеуімен сипатталады
• Халықтық метеорологиядағы маңызды табиғи ұғымдардың бірі

«Құралайдың салқыны» - табиғаттағы маусымдық өзгерістердің үйлесімділігін көрсететін әрі қазақ халқының табиғатпен етене байланысын айқындайтын ерекше құбылыс.